Saturday , 16 December 2017 / شنبه , ۲۵ آذر ۱۳۹۶

شهر جدید تیس

11 - Copy

استان سیستان و بلوچستان با برخورداری از ۱۱/۱۰ درصد از مساحت کشور و ۲٫۵۳۴٫۳۲۷ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۰ یکی از مناطق حساس و استراتژیک کشور می باشد. هم مرزی حدود ۱۱۰۰ کیلومتر مرز مشترک زمینی با دو کشور پرتنش افغانستان و پاکستان و برخورداری از ۳۰۰ کیلومتری مرز آبی و دسترسی به آب های آزاد از طریق دریای عمان از ویژگیهایی است که موقعیت حساس از نظر جغرافیای سیاسی در فضای ملی برای استان فراهم آورده است. در میان سواحل جنوب، سواحل چابهار با توجه به دسترسی سریع به آبهای آزاد و قرار گرفتن در خارج از گلوگاه خلیج فارس از موقعیت بسیار ممتازی برخوردار است. با توسعه بندر شهید کلانتری و شهید بهشتی از دهه ۶۰ به بعد به عنوان بندرهای جایگزین موقعیت منطقه به تدریج تغییر می کند. این بنادر می توانند در شرایط غیر بحرانی به عنوان بنادر امن ورود و خروج کالاهای تجاری از کشورهای جنوب به شمال و کریدورهای ارتباطی با کشورهای آسیای میانه به شمار آیند، با این حال با توجه به شرایط ویژه ژئوپلیتیک استان و منطقه، آنچه قابل تأکید است این که استفاده از مزیت ها و یا رفع برخی از موانع و مشکلات در راه توسعه استان و منطقه به دلیل همین ویژگی ها عمدتاً نیاز به برنامه ریزی هایی در سطح کلان ملی و فراملی را می طلبد. هم اکنون بندر گواتر در آن سوی مرز ایران در کشور پاکستان توانسته است سالانه میلیاردها دلار سرمایه گذاری را جذب نماید. این در حالی است که موقعیت منطقه چابهار برای کسب تقاضاهای سرمایه گذاری در منطقه به لحاظ دسترسی ایران به کشورهای آسیای میانه و کشورهای شمالی و نزدیکی به اروپا به مراتب بهتر است. در حال حاضر تغییر رویکردهای سیاسی چه در سطح حاکمیت ایران و چه در عرصه بین المللی موجب امیدواری برای کسب جایگاه واقعی ایران و به تبع آن منطقه چابهار در عرصه بین المللی را فراهم کرده است. با برداشتن تحریم امید آن می رود که یک بار دیگر منطقه بسیار پرپتانسیل سواحل جنوب کشور چه از نظر توسعه درونی و رشد صنایع وابسته دریایی و شیلاتی- منطقه ای و … و چه از وجه بیرونی با سرمایه گذاری خارجی بتواند جایگاه واقعی خود را در سطح ملی و بین المللی ایفا نماید.

سابقه شهرهای جدید در ایران

ایده شکل گیری شهرهای جدید به دلایل متعددی از قبیل مکانی برای اسکان سرریز جمعیت از سال ۶۴ در دستور کار دولت قرار گرفت. از آن زمان تاکنون چندین شهر جدید پیرامون شهرهای بزرگ و مهم ایران طراحی و برنامه ریزی شده اند که با موفقیت ها و شکست های متعددی همراه بودند. ولی به طور کلی می توان شهرهای جدید را، (به دلیل علت وجودیشان) وابسته و تا حد زیادی خوابگاهی دانست. با توجه به سابقه درایران و نتایج آن، اینک زمان آن رسیده که با ایده ها و رویکردهای نوین، برای پاسخگویی به نیازهای شهروندان امروز، روند متفاوتی در طراحی و برنامه ریزی آن ها اتخاذ گردد.

شهر جدید تیس، نگین نمیروز

شهر جدید تیس در ساحل شمالی خلیج زیبای چابهار مکانیابی شده است. این خلیج که بی تردید در سواحل کشورمان یک پدیده استثنایی و یک محیط طبیعی کم نظیر است بر کرانه های جنوب شرقی کشور در دامان دریای عمان بر دروازه اقیانوس هند قرار دارد.

این شهر که براساس طرح منطقه شهری چابهار مصوبه سال ۱۳۶۹ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران شکل خواهد گرفت. در حقیقت دومین شهر منطقه بعد از چابهار و به عنوان مکمل آن عمل خواهد نمود.

شهر جدید تیس در سواحل دریای عمان، به عنوان نخستین شهر جدید مبتنی بر رویکردهای نوین طراحی و برنامه ریزی شهری، برای دستیابی به چندین هدف طراحی گشته است:

۱- برنامه ریزی سکونتگاهی برای اسکان جمعیت جویای کار و سرمایه گذاری در منطقه چابهار و سواحل مکران

با توجه به برنامه های توسعه ای منطقه، همچون ایجاد قطب پتروشیمی، قطب سوم خودروسازی و پالایشگاه، می توان به فراهم آوردن زمینه های فعال سازی پتانسیل های حیاتی پشتوانه شکل گیری و توسعه شهری جدید امیدوار بود و طرح جامعی مطابق با واقعیت های جدید و نوین ترین رویکردهای طراحی، پربارترین عرصه مواجهه با شرایط جدید را فراهم آورد. این پتانسیل ها می تواند بر فعالیت منطقه آزاد، زمینه سازی استفاده از فرصت ها و قوت های کم نظیر طبیعی و اقلیمی در جهت گردشگری، توسعه شیلات، توسعه فعالیت های بندری و … متکی گردد. این موارد در جهت گیری ها و رشد شهر در هر مرحله از توسعه، بازتاب مشخصی دارد.

۲- خروج استان سیستان و بلوچستان از محرومیت و آسیب پذیری در نگاه آمایش سرزمین

دسترسی به آب های آزاد کریدور ارتباطی مناسب با کشورهای آسیای میانه را از موقعیت خاص ژئوپلیتیکی بهره مند کرده است. بندرها و سواحل این منطقه در شرایط حساس منطقه ای، همچنان از طریق سواحل چابهار امکان دسترسی به دریا و آب های آزاد را برای سرزمین ایجاد می کند. این منطقه در شرایط حساس منطقه ای، همچنان از طریق سواحل چابهار امکان دسترسی به دریا و آب های آزاد را برای سرزمین ایجاد می کند. این منطقه به عنوان یک منطقه حساس و آسیب پذیر و در نهایت به عنوان استان محروم مورد توجه مسئولین قرار گرفت و پس از آن تلاش گردید تا هر چه سریع تر فاصله آن با دیگر نقاط کاهش یابد. بر همین اساس پیرو طرح آمایش استان، در سال ۱۳۶۵، طرح توسعه محور شرق بر دو محور استراتژیک (۱- استراتژی خروج از بحران و ۲- استراتژی توسعه) تدوین گردید. طرح جامع شهر جدید تیس با توجه به استفاده از مدرن ترین رویکردهای طراحی و با توجه تام به شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و طبیعی، برای توسعه و خروج استان از بحران، پیشرو بوده و برای بهبود کیفیت طراحی و برنامه ریزی شهرهای جدید ایده های نوینی ارائه کرده است.

۳- مجاورت با منطقه آزاد تجاری

ایجاد شهر جدید تیس همجوار منطقه آزاد اقتصادی، شوق تولید و رونق اقتصادی با امید به پیشرفت همه جانبه را ایجاد نموده است. ارتباط با دریاهای آزاد و دستیابی به کشورهای تجاری و بازارهای منطقه خلیج همیشه فارس و دریای عمان از طریق سفرهای دریایی، هوایی، زمینی و ریلی از جمله استعدادهای بالقوه شهر جدید تیس به شمار می رود.

برقراری روابط اقتصادی و تجاری با کشورهای همسایه پاکستان، امارات، قطر منجر به شکل گیری حلقه ارتباطی بیرون با مراکز اقتصادی کشور می شود. دسترسی به کشورهای همسایه و شهرهای اطراف آن می تواند بازارهای فصلی و دائمی پررونق را همچون گذشته های پرشکوه مکران، احیا کند و مشاغل متنوع و متعددی را برای مردم این منطقه فراهم آورد. شهر جدید تیس با چشم انداز تکنولوژی و طبیعت، آمیزه ای از هنر و صنعت را در محیطی مناسب و مطلوب برای متقاضیان کار و تلاش و سرمایه گذاری، فراهم کرده است.

۴- قطب علمی و آموزشی منطقه

رویکردهای نوین برای طراحی این شهر جدید، تیس را به قطب علمی منطقه تبدیل کرده و آن را به دانشکده ها و شهرک های آموزشی، مراکز تخصصی و آزمایشگاه های مجهز برای دانشجویان و دانشمندان منطقه و کشور تجهیز نموده، این شهر را به آرمان های شهر خلاق (دارای شهروندان تحصیل کرده، خلاق و تأثیرگذار در سرنوشت شهرشان) سیر خواهد داد.

۵- بهره گیری از تنوع زیرساخت های شهری و ایجاد شهر پایدار در مقیاس ملی – منطقه ای و بین المللی

شهر جدید تیس براساس آخرین الگوها و متدهای شهر هوشمند طراحی شده است. بهره گیری از انرژی های نوین و پاک، همگام با شهرهای سلامت و پایدار، ایران زمین را در زمره کشورهای دارای شهر هوشمند و پایدار وارد خواهد نمود. آب های نیلفام دریای عمان، ساحل بکر و طبیعت زیبا، گونه های کمیاب گیاهی، بازی ها و ورزش های دریایی، کوه های مینیاتوری و گل افشان های مناطق مجاور، معماری نوین و عرصه های همگانی، مجتمع های تجاری با شکوه، تجلی فرهنگ و آداب و رسوم غنی ساکنان اطراف شهر جدید (روستای تاریخی تیس)، تنها بخشی از ویژگی های بارز این شهر جدید است.

۶- رویکرد جامع در طراحی شهر جدید طیس: «شهر هوشمند تیس»

«هوشمندی» به معنای توانایی یادگیری از محیط و درباره محیط، درک و تعامل با آن در راستای انطباق پذیری با محیط جدید و یا تغییرات انجام گرفته در محیط فعلی است و «جامعه هوشمند» را می توان جامعه ای دانست که به تلاشی آگاهانه برای استفاده از فناوری اطلاعات، جهت متحول نمودن وضعیت فعلی و بهبود سطح زندگی و کار در منطقه مربوطه، در مقیاسی قابل توجه و بنیادین، مبادرت می ورزد. «شهر هوشمند» واقعیتی است که با توجه به گسترش روز افزون تکنولوژی اطلاعات در شهر و در راستای پاسخگویی به نیازهای جدید شهروندان، به اطلاعات و امکانات سخت افزاری و نرم افزاری در زندگی شهری آنان، پا به عرصه ظهور می گذارد؛ در واقع شهر هوشمند، به معنای گشایش مفاهیمی نو در شهرسازی است. شهر هوشمند برخلاف شهر الکترونیک، به تنهایی موظف به تأمین نیازهای شهروندان نیست؛ بلکه در یک چرخه متقابل، شهروندان به عنوان سرمایه های انسانی و اطلاعاتی شهر، تشویق به ارائه خدماتی در قبال آن می شوند.

Secured By miniOrange